Chuột (máy tính)

Article on other languages:

• Muis_(rekenaar)
• فأرة
• Miš_(hardver)
• Logodenn_stlennegel
• Мишка_(хардуер)
• Ratolí_(ordinador)
• Počítačová_myš
• Computermus
• Maus_(Computer)
• Arvutihiir
• Ποντίκι_(συσκευή)
• Mouse_(computing)
• Komputila_muso
• Mouse
• Sagu_(ordenagailua)
• موشی
• Souris_(informatique)
• Rato_(informática)
• 마우스
• Računalni_miš
• Informatik-apuntilo
• Tetikus
• Tölvumús
• Mouse
• עכבר_(מחשב)
• Тінтуір
• Mus_(computatralis)
• Datorpele
• Pelė_(kompiuterio)
• Mpóko
• Egér_(számítástechnika)
• Глушец
• കമ്പ്യൂട്ടര്‍_മൗസ്
• Tetikus
• Компьютерийн_хулгана
• Muis_(computer)
• マウス_(コンピュータ)
• Datamus
• Datamus
• Muus_(Reekner)
• Mysz_komputerowa
• Rato_(informática)
• Maus
• Компьютерная_мышь
• Computer_mouse
• Myš_(hardvér)
• Računalniška_miška
• Компјутерски_миш
• Kompjuterski_miš
• Hiiri_(osoitinlaite)
• Datormus
• เมาส์
• Мушаки_компютер
• Fare_(bilgisayar)
• Миша_комп'ютерна
• فارہ
• מויז_(קאמפיוטער)
• 鼠标

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Chuột máy tính loại phổ biến: hai nút và một phím cuộn

Chuột máy tính là một thiết bị ngoại vi của máy tính dùng để điều khiển và làm việc với máy tính.

Để sử dụng chuột máy tính nhất thiết phải sử dụng màn hình máy tính để quan sát toạ độ và thao tác di chuyển của chuột trên màn hình.

Các loại chuột máy tính

Chuột máy tính phân loại theo nguyên lý hoạt động có hai loại chính: Chuột bi và chuột quang.

Chuột bi

Chuột bi là chuột sử dụng nguyên lý xác định chiều lăn của một viên bi khi thay đổi khi di chuyển chuột để xác định sự thay đổi toạ độ của con trỏ trên màn hình máy tính.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của chuột bi có dây bao gồm:

• Viên bi được đặt tại đáy chuột, có khả năng tiếp xúc với bề mặt bằng phẳng nơi chuột tiếp xúc. Viên bi có thể lăn tự do theo các chiều khác nhau.
• Hai thanh lăn trong bố trí tiếp xúc với viên bi. Bất kỳ sự di chuyển của viên bi theo phương nào đều được quy đổi chuyển động theo hai phương và làm quay hai thanh lăn này. Tại các đầu thanh lăn có các đĩa đục lỗ đồng trục với thanh lăn dùng để xác định sự quay của thanh lăn.
• Hai bộ cảm biến ánh sáng (phát và thu) để xác định chiều quay, tốc độ quay tại các đĩa đục lỗ trên thanh lăn.
• Mạch phân tích và chuyển đổi tín hiệu. Dây dẫn và đầu cắm theo kiểu giao tiếp của chuột truyền kết quả điều khiển về máy tính.

Chuột quang

Chuột quang hoạt động trên nguyên lý phát hiện phản xạ thay đổi của ánh sáng (hoặc la de) phát ra từ một nguồn cấp để xác định sự thay đổi toạ độ của con trỏ trên màn hình máy tính.

Ưu điểm của chuột quang thường là:

- Độ phân giải đạt được cao hơn nên cho kết quả chính xác hơn so với chuột bi nếu sử dụng trên chất liệu mặt phẳng di chuột hợp lý (hoặc các bàn di chuyên dụng).

- Điều khiển dễ dàng hơn do không sử dụng bi.

- Trọng lượng nhẹ hơn chuột bi.

Nhược điểm của chuột quang thường là sự kén chọn mặt phẳng làm việc hoặc bàn di chuột, trên một số chuột quang không thể làm việc trên kính. Những nhược điểm này sẽ dần được loại bỏ khi chuột quang sử dụng công nghệ la de.

Ngày nay chuột quang và các loại chuột khác đang dần thay thế chuột bi do chúng có nhiều ưu điểm và khắc phục các nhược điểm của chuột bi thường thấy ở trên.

Chuột tích hợp

Ngoài các tính năng cộng thêm, các nút mở rộng trên chuột máy tính đã được sử dụng nhiều ngày nay nhiều hãng sản xuất đã cho ra đời các loại chuột tích hợp với các tính năng khác. Ví dụ: gần đây đã xuất hiện chuột máy tính có tính năng sử dụng như một bút chiếu la de trong các cuộc hội thảo.

Chuột không dây

Khi sử dụng chuột máy tính có dây dẫn thông thường nhiều người sử dụng có cảm giác bị vướng víu, cản trở quá trình di chuyển chuột. Chuột không dây ra đời nhằm tạo sự thoải mái cho người sử dụng chuột máy tính.

Chuột không giây gửi tín hiệu vào máy tính thông qua một bộ thu phát. Bộ thu phát có thể dùng sóng (bluetooth hoặc sóng khác) để nhận tín hiệu từ chuột không dây đến.

Chuột không dây thường nặng hơn các loại chuột khác do chúng phải chứa nguồn cung cấp năng lượng cho nó hoạt động là pin. Đa phần chuột không dây ngày nay thuộc loại chuột quang.

Độ phân giải

Độ phân giải là một thông số kỹ thuật của chuột máy tính tính theo dpi , độ phân giải càng cao thì sự điều khiển chuột càng chính xác. Các chuột bi thường có độ phân giải thấp, chuột quang có độ phân giải cao hơn và có thể đạt đến 2000 dpi đối với một số loại thiết kế cho games thủ.

Các kiểu giao tiếp của chuột máy tính

Chuột máy tính bắt buộc phải được kết nối với máy tính thông qua các chuẩn cắm hoặc một thiết bị khác nếu là chuột không dùng dây.
Kiểu giao tiếp trước đây đối với chuột máy tính thường là: COM, DIN, tuy nhiên đến nay các dạng cổng này không còn được tiếp tục sử dụng.
Kiểu giao tiếp thông dụng cho đến năm 2007 là giao tiếp PS/2. Giao tiếp qua cổng USB sẽ dần được thay thế cổng PS/2 bởi tốc độ và các khả năng mở rộng tính năng trên chuột.

Các nút trên chuột máy tính

Chuột máy tính theo thiết kế ban đầu chỉ gồm hai nút: Nút phải chuột và nút trái chuột với chức năng lựa chọn và mở rộng. Theo nhu cầu sử dụng, chuột máy tính ngày được bổ sung thêm các nút chức năng và công dụng.

Nút giữa: Mở rộng tính năng của chuột máy tính.

Nút cuộn: Thường được bố trí giữa nút trái và phải của chuột. Nút thường có dạng bánh xe tròn xoay hoặc công tắc hai chiều. Nút cuộn thường được kết hợp với nút giữa. Nút cuộn thường sử dụng để di nhanh chóng các thanh trượt (scrollbar) - thường sử dụng nhiều khi lướt web, soạn thảo văn bản hoặc các ứng dụng khác cần quan sát nhiều hơn giới hạn của màn hình hiển thị.

Các nút mở rộng khác: Ngoài các nút cơ bản trên, các nút mở rộng khác chưa được đưa vào tiêu chuẩn của thiết kế chuột. Các nút mở rộng thêm thường được thiết kế do các hãng sản xuất khác nhau nhằm tạo điều kiện thuận lợi khác cho người sử dụng máy tính. Khi sử dụng các nút mở rộng hoặc các tính năng mở rộng của chuột cần phải cài thêm các phần mềm hỗ trợ của hãng sản xuất.

Các thiết bị thay thế chuột máy tính

Chuột máy tính có thể được thay thế bằng các thiết bị khác có chức năng điều khiển con trỏ máy tính trên màn hình. Dễ thấy nhất là các nút điều khiển các hướng trên máy tính xách tay đời trước đây và các bàn di cảm ứng trên các máy tính xách tay hiện nay. Màn hình cảm ứng cũng có thể thay thế chuột máy tính trong các máy tính dùng hệ điều hành Windows XP Table hoặc Windows Vista và các hệ điều hành khác cho phép.

Các phụ kiện kèm với chuột

• Bàn di (bàn chuột) là một phụ kiện rất cần thiết đối với các loại chuột máy tính, chúng làm tăng khả năng nhanh nhạy của chuột. Bàn di chuột không thể thiếu được với các gamer để có thể điều khiển chính xác trong các trò chơi trên máy tính. Giá thành của bàn di chất lượng bình thường thì thấp, tuy nhiên một số bàn di chuột dành cho gamer lại rất đắt (có thể lớn hơn 30 USD ở Việt Nam), chúng có thể đắt hơn cả một chuột máy tính thông thường.

Tài liệu tham khảo

• Scott Mueller; Upgrading and Repairing Pcs, 17th Edition.

Bài này còn sơ khai liên quan đến máy tính. Chúng ta đang có những nỗ lực để hoàn thiện bài này. Nếu bạn biết về vấn đề này, bạn có thể giúp đỡ bằng cách viết bổ sung (trợ giúp).

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và tài liệu về: